Rust werkt
Ik kocht laatst een puzzel van 1000 stukjes bij de kringloop. Hij ligt op me te wachten in de kast. Als ik een keer tijd over heb, met vies weer, pak ik ‘m erbij. Misschien wil mijn gezin wel meedoen. Geen haar op mijn hoofd die eraan denkt om die puzzel ‘even snel’ te leggen. Ik weet dat ik er de tijd voor moet nemen.
Helaas doen veel (top)leidinggevenden niet anders. Het is soms pijnlijk om te zien wat ze zichzelf en collega’s aandoen. Elke week weer staat de directie-agenda ramvol met onderwerpen waar de directie in een mum van tijd haar wijsheid over moet uitstorten. De DT-leden klagen niet. Lange dagen, hoge druk, mails waar ze pas in het weekend aan toekomen: het hoort nu eenmaal bij de rol. Voor persoonlijke frustraties is geen plek op de werkvloer, daarmee belast je het team onnodig. En die van collega’s zijn hun probleem.
Herken je je in dit beeld? Dan bevinden we ons in goed en uitgebreid gezelschap. Op veel plekken waar ik kom, laten leidinggevenden onder tijdsdruk hun maturiteit onbenut. Met maturiteit bedoel ik de (vaak aanwezige) kwaliteit om de realiteit in haar geheel te zien, waarbij niet persoonlijke, maar collectieve doelen leidend zijn. Waarbij je tegelijkertijd jezelf – in alles wat je bent, denkt en voelt – serieus neemt.
Je gaat in doe-modus zonder bij jezelf te rade te gaan. Vervolgens zet je druk op een ander omdat jij zelf onzeker bent. Ik schrijf dit overigens met liefde; als leidinggevende én ervaringsdeskundige.
Wanneer dit gebeurt, kun je niet meer luisteren naar je eigen kompas dat zegt: ‘hier klopt iets niet,’ of ‘ik voel me niet goed bij dit besluit, maar weet nog niet waarom.’ Je gaat in doe-modus zonder bij jezelf te rade te gaan. Vervolgens zet je druk op een ander omdat jij zelf onzeker bent. Ik schrijf dit overigens met liefde; als leidinggevende én ervaringsdeskundige.
Binnen Theory U heet deze doe-modus ‘downloading’: het herhalen van eerder gebruikte (schijn)oplossingen, zodat je snel een besluit hebt dat voelt als een oplossing. Het probleem heeft echter meer diepte.
Niet alleen jij als leidinggevende bent het slachtoffer van deze ontwikkeling; het team en mogelijk de hele organisatie zijn dat ook. Je organiseert zelf operationele zuiging; tal van problemen komen op je pad omdat je ze niet structureel laat oplossen, maar zelf de brandjes blust.
In de huidige tijd lijkt het alsof we niet eens meer bij onszelf te rade hoeven te gaan. Computers – en zeker AI – analyseren voor ons hoe de klant, de concurrent, de cultuur van de organisatie, financiële markten en consumentengedrag zich ontwikkelen. Volstaat het niet om de techniek te raadplegen? Nee. Daarmee alleen krijg je die 1000 stukjes niet gelegd.
Technologie is waardevol, maar wat ons ervan onderscheidt, is dat wij mensen vóelen. Dus ik doe een oproep aan leiders: neem rust. Ga wandelen. Beklim samen een berg en slaap bij het kampvuur. Voel. Ontdek welke signalen je eigen lijf jou geeft. Geef aandacht aan de emoties die daar om vragen. Wees niet bang voor ze, ze willen alleen erkend worden. Je kunt altijd nog besluiten er niets mee te doen. Deel wat je doormaakt met je team. Je zult zien dat ze schouder aan schouder met je willen staan. En daarna: heb op diezelfde wijze oog voor hen en hun emoties.
Als leider ben je een voorbeeld voor anderen. Neem tijd en rust voor emotieregulatie.
