Omgaan met onzekerheid
Over het belang van diversiteit en inclusiviteit en de urgentie om hier ruimte voor te maken valt niet te twisten. Er zijn een aantal persoonseigenschappen die daar in positieve zin aan bijdragen zoals sensitief zijn voor je omgeving en opmerken welke schat aan verschillen je om je heen hebt. Een eigenschap waar ikzelf, dat durf ik inmiddels te zeggen, over beschik. Anders zou ik mij wellicht ook nooit in de sociale en organisatiepsychologie gestort hebben, zou je denken.
Wie echt ruimte wil geven aan diversiteit en inclusiviteit zal moeten kunnen omgaan met een toenemende mate van onvoorspelbaarheid en complexiteit van een gevarieerde omgeving, van verschillen. Of sterker nog, dat ook daadwerkelijk als een kans zien voor persoonlijke ontwikkeling. Zo had ik er nog niet eerder naar gekeken. En laat dat – omgaan met onzekerheid – nou net iets zijn waar ik persoonlijk minder affiniteit mee heb. Ik weet graag waar ik aan toe ben, wat ik kan verwachten. Dan kan ik mij daar ook op voorbereiden.
De oplossing lijkt voor de hand liggend. Omgaan met onzekerheid. ‘Wees moedig in je ongemak’ rapt Typhoon. Dat klinkt prachtig, maar hoe doe je dat? Onvoorspelbaarheid en complexiteit als kans zien? En hoe draagt dat bij aan diversiteit en inclusiviteit?
In de Intercultural Readiness Check wordt de competentie Omgaan met Onzekerheid in twee domeinen gemeten: openheid voor culturele complexiteit en uitproberen van nieuwe werkwijzen.
Openheid voor culturele complexiteit
Dit domein gaat over de mate waarin je bereid bent met de moeilijkheden van culturele diversiteit om te gaan. Scoor je hier lager op dan heb je er misschien nog niet genoeg over nagedacht wat culturele diversiteit interessant en de moeite waard maakt. Dat is behoorlijk confronterend om terug te lezen. Een (herkenbare) valkuil kan zijn dat je zwaar leunt op technische in plaats van relationele oplossingen voor problemen. Of (nog herkenbaarder) iets gewoon even snel zelf doen lekker op je eigen, oude, vertrouwde manier.
Om openheid te vergroten kun je bijvoorbeeld je verdiepen in het land en de cultuur als je op vakantie gaat. Ook kun je leren van mensen die totaal anders omgaan met uitdagingen. Hoe pakken zij dit aan en hoe overwinnen zij dit? En wat leert dat je?
Uitproberen van nieuwe werkwijzen
Een ander domein van omgaan met onzekerheid is het uitproberen van nieuwe werkwijzen. Ook dit ‘vereist mijn aandacht’. Dit onderdeel gaat over de mate waarin iemand door diversiteit als bron van kennis wordt gestimuleerd en de risico’s van het uitproberen van nieuwe ideeën aanvaardt. Mensen die hier lager op scoren houder liever vast aan wat zij kennen en ervaren ook onzekerheid op het moment dat zij dat loslaten.
Vaker nieuwe werkwijzen uitproberen kun je bijvoorbeeld versterken door zo nu en dan terug te denken aan momenten waarop je je met succes hebt aangepast aan een nieuwe situatie. Wat deed je toen? En hoe kan je dat weer met succes toepassen? Een herkenbaar en actueel voorbeeld van zo’n situatie is de huidige Coronacrisis en de verandering van live naar volledig online/thuis werken. Daarnaast kan het ook helpen om nieuwe met bekende omstandigheden te combineren of om de samenwerking met iemand op te zoeken die dingen totaal anders aanpakt dan dat jij doorgaans doet. Tot slot kun je voor jezelf praktijkgerichte experimenten formuleren waarin je ruimte maakt en jezelf uitdaagt om dingen helemaal op een andere manier aan te pakken.
Kortom: wanneer je minder sterk bent in omgaan met onzekerheid dan wil dat niet zeggen dat je geen diversiteitsmindset kunt ontwikkelen. Wat in ieder geval helpt is het verbreden van je blikveld en de tijd nemen om je in anderen en hun aanpak te verdiepen. Daag jezelf daarnaast uit om met nieuwe/andere werkwijzen te experimenteren. Voor beide opgaven geldt: continu reflecteren op wat het jou, (de samenwerking met) anderen en de organisatie kan opleveren.
In een volgende blog zal Marian van Steekelenburg schrijven over hoe je het ongemak in de communicatie juist kan opzoeken en wat dat je oplevert.
