Je krijgt wat je beloont!
Oh, wat waren ze toch onsportief. Die voetballers van Barendrecht. Toch?

Of is deze situatie een logisch gevolg van de regels en de (enige) manier waarop ze hun doelen konden behalen…? Je krijgt immers wat je beloont. Dat zien we ook vaak in organisaties.
Prachtige programma’s optuigen, systemen inrichten, processen optimaliseren, een veranderprogramma doorvoelen… Binnen organisaties wordt hier vaak veel aandacht aan besteed, allemaal met als doel organisatiedoelen te bereiken. Als je echter onder aan de streep mensen beloont voor gedrag dat niet bijdraagt aan je organisatiedoelen of zelfs tegenstrijdig is aan de kernwaarden, ontstaat er een dilemma. Hoe kun je dan van mensen verwachten dat ze het juiste gedrag laten zien? Want wat is dan eigenlijk het juiste? Ik zou het ook niet weten.
Om de doelen te bereiken die je als organisatie hebt vastgesteld, is het essentieel dat medewerkers het juiste gedrag vertonen en de kernwaarden van de organisatie ter harte nemen. “Juiste gedrag” is hierbij gedrag dat bijdraagt aan het realiseren van deze doelen en in lijn is met de kernwaarden. Definiëren van dit gedrag is niet altijd even eenvoudig. Neem Barendrecht: hoe sportief deze sporters ook zijn, als deze mee kunnen doen aan de play-offs door te verliezen, zullen zij dus verliezen. Evenzo: als je kampioen wordt door 100 keer een eigen goal te schieten, ga je 100 keer in eigen goal schieten. Als je Champions League mag spelen door na elke pass een handstand te doen, krijg je waarschijnlijk een fantastisch schouwspel.
Juist gedrag belonen is dus essentieel voor het behalen van organisatiedoelen; de definitie hiervan is complex en vereist nauwkeurige afstemming op de specifieke organisatiecontext. Dit is waar outputsturing om de hoek komt kijken: in plaats van belonen hoe iets bereikt kan worden, is het beter om te belonen wat er bereikt moet worden – met duidelijke succescriteria en randvoorwaarden. De KNVB heeft het zichzelf op korte termijn relatief makkelijk gemaakt door Barendrecht achteraf alsnog te bestraffen voor hun verlies en hun ‘onsportieve gedrag’… Ons advies aan de KNVB is om nog eens goed naar de averechtse prikkels in het systeem voor deelname aan de play-offs te kijken en die te elimineren!
Heb je vragen of wil je kennis maken? Ik vertel je graag meer!

