Hoe richt je een veranderprogramma in op basis van co-creatie?

Inleiding

Gasunie is een leidende Europese energie-infrastructuuronderneming die het publiek belang dient en de energietransitie faciliteert door opslag en geïntegreerde infrastructuur diensten aan te bieden.Gasunie gelooft in een duurzame toekomst met een uitgebalanceerde energiemix en een blijvende rol voor gas dat afkomstig is uit verschillende bronnen. Al sinds de oprichting in 1963 staan veiligheid, betrouwbaarheid, duurzaamheid en kostenbewustzijn voorop.

Vanaf 2022 wordt de gaswinning in Groningen gestaag teruggebracht naar 0 in het jaar 2030. Dit betekent veel voor de inwoners van Groningen, de maatschappij in het algemeen en voor Gasunie zelf als organisatie. Gekoppeld aan de globale behoefte om meer gebruik te maken van duurzame energie lag bij Gasunie de vraag voor hoe haar bestaansrecht veilig te stellen en tegelijkertijd een belangrijke rol te vervullen in de energietransitie.

Er moeten nieuwe manieren worden gevonden om de gasinfrastructuur te gebruiken, nieuwe vormen van samenwerking worden opgestart en nieuwe technologieën worden ontwikkeld en toegepast. Kansen moeten worden gezien en benut. De zoektocht naar new energy moet een versnelde impuls krijgen. Dit vraagt om een heel andere mindset van de medewerkers van Gasunie dan in de voorafgaande decennia waarin alles eigenlijk altijd bleef zoals het was. Dit leidde tot een herijking en bijstelling van de visie en missie van Gasunie en een nieuw leiderschapsmodel.

Vraag

Aan Lagerweij is gevraagd om een veranderprogramma te bedenken, vorm te geven en uit te voeren (bestaande uit een analyse- en ontwikkelfase) dat inzichtelijk maakt op welke thema’s het snelst rendement te behalen is, waarmee de sense of urgency bij en betrokkenheid (eigenaarschap) van de leidinggevenden wordt vergroot en een aanzet wordt gemaakt met de verandering in denken en gedrag.

Doelstelling

Lagerweij werd daarmee de hoofdontwerper én hoofduitvoerder van de Gasunie Transitie Expeditie (GTE), een uitdagend en intensief programma voor leidinggevenden. Vanuit de analyse van de veranderende context van Gasunie is in co-creatie met HR en lijnmanagement het veranderprogramma ontwikkeld, dat nieuw gedrag bij alle 120 leidinggevenden (operationeel, midden – en topkader) moet stimuleren. Hierin staat het versterken van het verandervermogen en het leren omgaan met wat er nog niet is centraal. Dit kan onderverdeelt worden in de volgende vier strategische pijlers: ken de context, creëer focus, realiseer impact en maak ontwikkeling vanzelfsprekend. Het doel is om innovatie, samenwerking en externe oriëntatie te versterken.

Aanpak

Gasunie heeft de doorvertaling gemaakt van de visie in combinatie met een analyse van de context naar het nieuwe leiderschapsmodel en de strategische speerpunten (strategiekaart). Dit model, waarin het versterken van het verandervermogen centraal staat, vormt de leidraad in de Gasunie Transitie Expeditie (GTE).

De Expeditie bestaat uit twee fasen:

1) Diagnosefase: groepsassessments

Tijdens de groepsassessments volgde de deelnemer enerzijds een individuele route met onderdelen als   capaciteitentests, persoonlijkheidsvragenlijsten, moodboard en anderzijds een collectieve route met groepsonderdelen waarin interactie, samenwerken en het geven en ontvangen van feedback een belangrijke rol spelen (presentatie opdracht, rollenspel, management game) en een opdracht om een veranderidee/project te pitchen om de creativiteit te prikkelen en verbinding te maken met de business.

De uitkomsten van deze diagnose fase vormen samen met het gewenste leiderschapsmodel en het bijbehorende gedrag het vertrekpunt voor ontwikkeling.

2) Ontwikkelfase: een tweetal trainingsprogramma’s

Afhankelijk van de uitkomsten van het assessment werd een deelnemer geplaats in één van de twee ontwikkelprogramma’s. Elk programma bestond uit een individuele ontwikkelroute van zes coachgesprekken en een collectieve route van vijf trainingsdagen. Onderwerpen die aan bod kwamen waren onder meer outputsturing (opdrachtgever en opdrachtnemerschap), storytelling en relationele communicatie. Doordat volgens onze visie deelnemers altijd mede verantwoordelijk zijn voor het eigen leerproces en dat van anderen, hadden zij ook zelf invloed op de invulling van het ontwikkelprogramma waardoor per groep verschillende accenten werden gelegd. In totaal zijn 12 trainingsgroepen gevormd. Doorlooptijd van een groep ligt rond de 10 maanden.

Typerend voor de werkwijze van Lagerweij

Teun Trompert (Manager organizational & management development) zegt het volgende over de samenwerking tussen de Gasunie en Lagerweij: ‘Het assessment deed wat het moest doen en meer. Het bracht inzicht in de kwaliteiten en ontwikkelpunten van onze leidinggevenden. Bovendien werd het assessment door de deelnemers niet alleen als een leerzame, maar ook als een enerverende dag ervaren. Dit kwam door de mooie variatie in onderdelen, de interactie met andere deelnemers, het gebruik van een positief perspectief en de vakkundigheid van de adviseurs van Lagerweij.’

‘Het training -en assessmentprogramma, werd in nauwe samenwerking met Gasunie ontwikkeld. Het bestond uit een strategische en een operationele variant. Gedurende het verloop van de trainingen evalueerden we de trainingen regelmatig en maakten zo nodig aanpassingen in het programma. Ik heb Lagerweij daarbij ervaren als een betrokken partner, die goed meedenkt met de klant en zich flexibel opstelt. Dit werd helemaal duidelijk toen we door covid-19 de trainingen niet meer op locatie konden organiseren. Lagerweij zette de trainingen in korte tijd om in online trainingen, die door de deelnemers goed zijn ontvangen. Kortom, als je op zoek bent naar een betrokken, flexibele partner in assessment en training, dan raad ik Lagerweij zeker aan!’

Resultaat

Juist door de combinatie van individuele begeleiding en collectieve sessies en met name ook de focus op co-creatie en verantwoordelijkheid voor de eigen ontwikkeling kan iedere deelnemer uit het programma halen waar hij of zij behoefte aan heeft.  Met behulp van de Gasunie Transitie Expeditie heeft het leiderschap de stap gezet richting de toekomst. Een uitgebreide evaluatie liet zien dat de deelnemers het GTE-programma veelal als leerzaam, waardevol en bruikbaar ervaarden. Het programma werd omschreven als weldoordacht en ze waardeerden vooral het contact met collega’s, alsmede het sparren met en leren van collega’s. De meerderheid van de deelnemers ervaart dat het GTE-programma ze geholpen heeft in hun persoonlijke ontwikkeling, dat ze meer zijn gaan reflecteren op het eigen gedrag en de eigen ontwikkeling en ook de ontwikkeling van anderen.